17 Tháng 9, 2026
Romeo y Julieta là tên tiếng Tây Ban Nha của Romeo và Juliet. Hãng ra đời ở Havana năm 1875, do Inocencio Álvarez và Manín García lập ra, và đặt tên theo vở bi kịch của Shakespeare. Bài này kể ngắn câu chuyện đó, còn phần định giá các hộp Romeo bên mình ghi ở trang thu mua Montecristo, Romeo y Julieta, Partagás.
Nếu bạn đang giữ một hộp có vòng nhẫn đỏ vàng in chữ Romeo y Julieta và Habana, đó là hàng Cuba, đi theo thu mua xì gà Cuba Habanos. Lịch sử dưới đây giúp hiểu vì sao hãng có nhiều cỡ đến thế và vì sao chữ Churchill lại gắn với hãng.
Không có tài liệu nào ghi rõ hai người sáng lập chọn tên vì lý do gì. Giai thoại hay được kể là vở kịch này rất được thợ cuốn yêu thích. Các xưởng ở Havana thời đó có người đọc sách, đọc báo cho thợ nghe trong lúc làm, và Romeo và Juliet là một trong những tích được nghe nhiều. Đây là giai thoại, bên mình kể lại để bạn biết chứ không coi là sự thật đã kiểm.
Bối cảnh rộng hơn của ngành xì gà Cuba thế kỷ 19, từ đồn điền tới các xưởng lớn ở Havana, có ở bài lịch sử xì gà Cuba từ 1492.
Năm 1903, José “Pepín” Rodríguez Fernández nắm hãng. Ông là người làm cho cái tên Romeo y Julieta lan rộng: đi nhiều nơi, chăm khách giàu ở châu Âu và châu Mỹ, và nhận in vòng nhẫn riêng mang tên từng khách quen. Số mẫu vòng nhẫn riêng được kể khác nhau tùy nguồn, nhưng điểm chung là rất nhiều.
Thói quen chiều khách đó giải thích một nét của hãng đến giờ vẫn còn: Romeo làm rất nhiều cỡ điếu, từ điếu mảnh nhỏ tới điếu dài, nhiều hơn phần lớn các hãng Cuba khác.
Winston Churchill là một trong những khách quen nổi tiếng nhất của hãng. Theo cách kể phổ biến, Romeo đặt tên cỡ điếu dài Julieta No.2 theo ông, rồi chữ Churchill dần thành tên chung của cỡ này trong cả ngành. Điếu ấy hiện vẫn được làm, chi tiết ở Romeo y Julieta Churchill, cỡ 178mm x 47.
Về sau hãng mượn chữ Churchill cho hai điếu mới, và cả tên vở kịch cho tên cỡ nhà máy:
Sau cách mạng, ngành xì gà Cuba bị quốc hữu hóa. Hãng gốc ở lại Cuba và nay được Habanos S.A. phân phối. Ở ngoài Cuba, một nhãn Romeo y Julieta khác ra đời, hiện thuộc Altadis U.S.A. và làm ở Cộng hòa Dominica, trong đó có dòng mang tên 1875. Cách tách hai bản có ở bài Romeo y Julieta 1875 khác Romeo Cuba thế nào.
Với người bán lại, điểm này quan trọng nhất. Hộp có chữ Habana và tem Cuba được định giá theo hàng Habanos. Hộp làm ở Dominica được định giá theo mặt bằng xì gà non-Cuba, thấp hơn.
Bạn muốn biết hộp Romeo trong nhà thuộc bản nào thì chụp vòng nhẫn và đáy hộp, nhắn bên mình qua số 038.737.6666, rồi đọc thêm về thu mua xì gà nếu định bán.
Inocencio Álvarez và Manín García, năm 1875 ở Havana. Năm 1903 hãng về tay Pepín Rodríguez.
Chỉ là tên gọi. Hãng đặt tên theo vở Romeo và Juliet, tên cỡ Montesco cũng lấy từ vở kịch.
Theo cách kể phổ biến, Romeo đặt tên cỡ Julieta No.2 theo Winston Churchill, rồi tên này thành tên chung của cỡ điếu dài.
