Thu mua hộp xì gà Cuba cổ rỗng: đọc tuổi hộp

Hộp xì gà Cuba đã vài chục năm tuổi, dù rỗng, bên mình vẫn nhận. Có điều tuổi hộp không tự biến thành tiền. Một hộp phổ thông cũ mà nát tem, mục gỗ thì giá thấp; một hộp đúng đời, còn tem, dấu đáy rõ thì người sưu tầm hỏi. Bên mình xem ảnh, đọc đời hộp rồi mới báo giá.

Phần lớn khách mang tới không biết hộp mình đóng năm nào. Bài này chỉ những dấu hiệu bạn tự nhìn được trên hộp, dựa theo tư liệu bao bì của Cuban Cigar Website, để khi gửi ảnh bạn biết cần chụp chỗ nào.

Nhìn đáy hộp trước

Đáy hộp là chỗ ghi nhiều thông tin nhất. Bảng dưới là các mốc dễ kiểm:

Dấu ngày cũng đổi cách ghi. Từ 1985 tới 1998 là mã chữ cái, năm 1999 dùng một bộ mã chuyển tiếp, từ năm 2000 thì ghi ba chữ đầu tên tháng tiếng Tây Ban Nha cộng hai số cuối của năm. Cách đọc từng hệ có ở bài đọc mã hộp xì gà Cuba.

Tem bảo đảm cũng có đời

Tem bảo đảm của nhà nước Cuba là tờ giấy in mực xanh dán nối nắp với thân hộp. Mẫu tem chính phủ Cuba duyệt năm 1912 về sau được sửa vào các năm 1931, 1999 và 2009. Mỗi đời có điểm riêng:

• 1912 tới 1931: hình cánh đồng thuốc lá thay cho chân dung Columbus của mẫu cũ, từ đây các xưởng thôi in đè tên mình lên tem.
• 1931 tới 1961: in mực xanh đậm, bốn thứ tiếng, mép có răng cưa như tem thư.
• 1962 tới 1999: gần giống mẫu trước nhưng bỏ răng cưa, mực xanh nhạt hơn. Bản in mòn dần nên số người làm đồng nhìn thấy trên tem giảm từ chín xuống còn năm ở thập niên 1980, 1990.
• Cuối 1999: mẫu mới có số sê-ri in đỏ, chữ in siêu nhỏ và hình khiên ẩn hiện lên dưới đèn cực tím.
• 2009: thêm hologram và mã vạch, in trên giấy tổng hợp bóc ra là hỏng. Mẫu 1999 vẫn còn dùng tới khoảng 2011, nên có hộp dán cả hai tem chồng lên nhau.

Năm trên đáy hộp phải khớp với đời tem. Hộp đáy ghi thập niên 1990 mà dán tem hologram là chỗ bên mình hỏi lại ngay.

Những chi tiết đời cũ khác

Dấu nước sản xuất là một chỉ dấu hay bị bỏ qua. Hộp trước tháng 2/1962 đóng chữ “MADE IN HAVANA-CUBA” bằng tiếng Anh. Từ tháng 2/1962 chữ đổi thành “HECHO EN CUBA”, và kiểu dấu này còn đổi nhiều lần về sau. Người sưu tầm dùng nó cùng các chi tiết khác để định đời hộp.

Gỗ cũng nói lên tuổi. Hộp dán giấy (loại hộp 25 điếu phổ biến nhất) tới giữa thập niên 1970 làm bằng gỗ tuyết tùng nguyên tấm, sau đó chuyển sang ván ép phủ lạng tuyết tùng. Chỗ giấy dán bong ở cạnh hộp thường cho bạn nhìn thấy lớp gỗ bên dưới.

Chỉ một dấu thì chưa đủ để kết luận. Bên mình đối chiếu cả đáy, tem, gỗ, nhãn trong nắp rồi mới nói hộp thuộc đời nào. Bối cảnh vì sao tên công ty trên hộp đổi từ Cubatabaco sang Habanos có ở bài lịch sử xì gà Cuba tới Habanos S.A..

Vì sao người sưu tầm tìm hộp cổ

Người chơi lâu năm gom hộp cổ vì vài lý do. Hộp đúng đời là mẫu đối chiếu: khi gặp một hộp còn hàng tự nhận là hàng thập niên 1990, họ đặt cạnh hộp mẫu để so dấu, so tem, so giấy. Nhãn in đời cũ cũng đẹp, nhiều hộp thành đồ trang trí tủ. Ai đã có hàng sưu tầm còn điếu thì xem thêm thu mua phiên bản giới hạn, xì gà cổ.

Chính vì hộp cổ thật quý như vậy nên nó cũng là món kẻ làm giả cần. Một hộp cũ thật với tem đời cũ thật, nhét điếu mới vào, là đủ để lừa người mua “hàng cổ”. Bên mình giữ luật: không thu mua tem bảo hành, vòng nhẫn bóc rời. Hộp rỗng thu về chỉ bán lại để trưng bày, sau khi đã huỷ tem bảo hành và đóng dấu “HỘP TRƯNG BÀY” trong nắp, tại kệ hộp xì gà Vua Cồn.

Giữ hộp cổ thế nào trong lúc chờ bán

• Đừng lau bằng khăn ướt, đừng đánh vecni hay sơn lại. Hộp bị “làm mới” mất phần lớn giá trị sưu tầm.
• Giấy dán bong mép thì để nguyên, đừng tự dán keo.
• Không cạo, không chà đáy hộp, kể cả khi dấu đã mờ.
• Giữ nguyên giấy lót, nhãn trong nắp, tấm gỗ chèn nếu còn.
• Để chỗ khô thoáng, tránh nắng trực tiếp. Đừng cho vào túi ni lông kín khi hộp còn hơi ẩm.

Cách gửi

Chụp đáy hộp thẳng từ trên xuống, không flash. Sau đó chụp tem bảo đảm, mặt nắp, lòng nắp và một tấm cận cạnh hộp để thấy thớ gỗ. Gửi qua Zalo 038.737.6666, bên mình đọc đời hộp và báo giá theo ảnh. Ở Hà Nội thì bạn có thể mang tới Số 38 đường Trần Cung, phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Có cả thùng hộp cũ lẫn hộp mới thì đọc bài thu mua hộp xì gà rỗng số lượng lớn để phân nhóm trước. Các dịch vụ khác có ở trang thu mua xì gà.

Câu hỏi thường gặp

Hộp không có dấu ngày dưới đáy có phải hộp giả?

Chưa chắc. Hộp đóng trước 1985 vốn không có dấu ngày và mã xưởng. Còn hộp đời mới mà thiếu dấu thì bên mình xem kỹ thêm.

Tem đã rách một nửa thì hộp còn giá không?

Còn, nhưng thấp hơn. Phần tem còn lại vẫn giúp định đời, nên đừng gỡ nốt.

Hộp cổ có vài lỗ mọt nhỏ thì sao?

Vẫn nhận, giá giảm. Bên mình để riêng hộp có mọt, không xếp chung với hộp khác.

Tôi có tem đời cũ đã bóc ra, bên mình mua để sưu tầm tem được không?

Không. Tem bóc rời đời nào bên mình cũng không nhận.