24 Tháng 10, 2026
Port là loại vang dễ ghép với xì gà nhất, vì vừa ngọt vừa có độ cồn khoảng 19 đến 22%. Trong các kiểu Port, Tawny là kiểu hay được nhắc tới khi ghép với xì gà, vị quả khô, hạt, mật ong, gần với whisky mạch nha. Ruby, LBV và Vintage Port đậm quả hơn, hợp điếu đậm và phần cuối điếu.
Dưới đây Thu Mua Cigar xếp các kiểu Port theo cách người cầm điếu cần biết, kèm cách giữ chai đã mở và xì gà sau mùa tiệc. Nếu bạn cần cái nhìn rộng hơn về các loại đồ uống đi cùng xì gà, xem bài gợi ý đồ uống đi với xì gà.
Port làm ở vùng Douro, Bồ Đào Nha. Theo Viện Vang Douro và Porto (IVDP), người ta dừng quá trình lên men bằng cách thêm rượu mạnh cất từ nho, nên đường trong nho còn lại và độ cồn thường ở mức 19 đến 22%.
Vị ngọt và độ cồn đó là lý do Port đứng vững cạnh khói xì gà, điều mà vang đỏ khô hay bị hụt. IVDP chia Port thành hai nhóm lớn: kiểu Ruby giữ màu đỏ đậm và vị quả tươi, kiểu Tawny ủ lâu trong thùng gỗ nên ngả màu nâu hổ phách, thơm quả khô và gỗ.
Một bài trên Cigar Aficionado nhận xét vị Tawny là thứ gần whisky mạch nha nhất trong thế giới Port: quả khô, bánh mì nướng, hạt, mật ong, mùi hộp xì gà, hậu rất dài. Người đã quen ghép xì gà với whisky sẽ thấy Tawny dễ làm quen.
Adrian Bridge, giám đốc điều hành Fladgate Group, nêu thêm một lý do trong bài đó. Tawny được pha theo một khẩu vị định sẵn và giữ nguyên sau khi đóng chai, nên chai nào cũng cho cùng một vị. Bạn dùng nó làm mốc để thử với nhiều điếu khác nhau.
Nhãn Tawny 10, 20, 30, 40 năm là Tawny có ghi tuổi: theo IVDP, Tawny 10 năm mang đặc tính của một chai Port mười tuổi, còn 30 và 40 năm là kết quả của nhiều năm ủ gỗ hơn. Còn Colheita là Tawny của một năm thu hoạch duy nhất, theo IVDP phải ủ trong thùng tối thiểu 7 năm.
| Kiểu Port | Cách làm (theo IVDP) | Vị nổi bật | Hợp với điếu |
|---|---|---|---|
| Tawny 10, 20 năm | Pha nhiều năm, ủ thùng gỗ | Quả khô, hạt, mật ong, bánh mì nướng | Đa số điếu vừa và đậm |
| Colheita | Tawny một năm, ủ tối thiểu 7 năm | Như Tawny, rõ dấu năm | Điếu bạn muốn thử kỹ |
| Ruby, Reserve | Giữ màu đỏ, vị quả tươi | Quả đỏ, quả đen | Điếu vừa |
| LBV | Ruby một năm, ủ gỗ 4 đến 6 năm | Quả đen đậm, dày | Điếu đậm, áo lá sẫm |
| Vintage | Một năm thu hoạch, đóng chai sau 2 đến 3 năm | Quả mọng đậm | Điếu đậm, phần cuối điếu |
Cigar Aficionado tả Vintage và LBV là kiểu Port đậm vị quả mọng, khác vị hạt của Tawny già. Vị quả đậm như vậy cần điếu đủ nặng, thường là điếu áo lá sẫm hoặc phần cuối của một điếu dài, lúc khói đã đặc.
Theo IVDP, Vintage được đóng chai sau 2 đến 3 năm rồi tiếp tục già trong chai, từ 10 tới 50 năm. LBV dễ tiếp cận hơn: rượu một năm, ủ gỗ 4 đến 6 năm rồi mới đóng chai, phần lớn mở ra dùng được ngay.
Muốn so các chai Tawny, LBV và Vintage đang có mặt ở Việt Nam trước khi chọn cho buổi tiệc, bạn có thể xem nhóm Port và Sherry nhập khẩu trên trang của một nhà bán vang ở Hà Nội.
Port cồn cao nên bền hơn vang thường sau khi mở, nhưng mỗi kiểu một khác. Theo hai bài trên Cigar Aficionado, Tawny cất tủ lạnh giữ được một, hai tháng, LBV để tủ lạnh khoảng một tháng. Vintage Port thì nên dùng trong vài ngày tới khoảng một tuần, và nên gạn cặn trước khi rót.
Xì gà cũng cần chỗ cất riêng. Đừng để hộp xì gà chung tủ lạnh với chai Port: tủ lạnh rút ẩm và ám mùi. Hộp nên nằm trong humidor có ẩm kế, chọn theo hướng dẫn ở bài cách chọn humidor gỗ tuyết tùng nắp kín.
Sau mùa tiệc cuối năm, nếu còn hộp xì gà chưa đụng tới, bạn có thể gửi ký gửi xì gà hoặc bán thẳng. Hộp còn seal, tem đủ thì định giá theo dạng thu mua hộp xì gà còn seal.
Nên gạn. Vintage Port già trong chai nên có cặn, Cigar Aficionado khuyên gạn trước khi dùng. Tawny và LBV thường rót thẳng được.
Không có đáp án chung. Cách chắc nhất là rót hai ly nhỏ, thử với cùng một điếu và ghi lại ly nào bạn thấy hợp.
Phòng nóng thì nên làm mát chai một chút, Port quá ấm sẽ nồng cồn.
Có hộp hay điếu lẻ muốn bán, bạn nhắn ảnh qua Zalo 038.737.6666 hoặc mang tới 38 Trần Cung, Nghĩa Đô, Cầu Giấy để bên thu mua cigar xem tận tay.
