Cách Các Tạp Chí Chấm Điểm Xì Gà: Thang 100 Điểm Nghĩa Là Gì

Khách gửi ảnh hộp xì gà cho bên mình hay kèm câu: “Điếu này được 94 điểm đấy.” Con số đó gần như luôn lấy từ thang 100 điểm của tạp chí Cigar Aficionado, nơi chấm điểm xì gà được trích dẫn nhiều nhất. Nó có giá trị tham khảo, nhưng không phải thứ quyết định một hộp bán lại được bao nhiêu. Thứ thật sự làm giá lên xuống được liệt kê trong bài yếu tố định giá khi thu mua.

Dưới đây là cách các con số ấy được tạo ra, và cách đọc chúng cho tỉnh táo khi bạn định bán một hộp xì gà còn nguyên.

Chấm mù: giám khảo không biết mình đang hút điếu gì

Theo trang giải thích của Cigar Aficionado, người phụ trách nếm thử mua điếu ở cửa hàng như một khách bình thường, gỡ vòng nhẫn gốc và thay bằng vòng đánh mã. Ban biên tập hút mà không được biết tên hãng, nước sản xuất, phối lá hay giá. Mỗi người tự chấm, không bàn với nhau. Tạp chí làm theo cách này từ năm 1992, năm ra số đầu tiên.

Ý nghĩa của việc chấm mù là bỏ đi thiên vị, kể cả thứ thiên vị người chấm không tự nhận ra. Một điếu Cuba nổi tiếng và một điếu Nicaragua ít tên tuổi được đặt lên bàn như nhau.

Chấm dựa vào gì

Điểm tổng gom từ bốn nhóm: hình thức và độ cuốn (áo lá, đường cuốn, độ chắc tay), cách điếu cháy khi hút (kéo có êm không, cháy có đều không, có phải châm lại nhiều không), hương vị, và ấn tượng chung. Điếu cuốn đẹp nhưng kéo nặng sẽ mất điểm ở nhóm thứ hai, dù vị có ổn.

Đọc các mốc điểm

Một điều ít người để ý: mốc 90 không hiếm như nghe tên. Năm 2021 tạp chí cho biết khoảng 43% trong số 628 điếu cuốn tay họ chấm đạt từ 90 điểm trở lên. Vậy nên “90 điểm” trên quảng cáo là tốt, chứ chưa phải thứ gì đặc biệt. Cuối mỗi năm tạp chí còn chọn danh sách Top 25 từ những điếu điểm cao nhất, và điếu đứng đầu danh sách ấy thường được nhắc tới nhiều nhất.

Vì sao không nên coi điểm là tuyệt đối

• Điểm gắn với một lô, một thời điểm. Điếu được chấm năm nay, hộp bạn cầm có thể đóng năm khác, ủ ở điều kiện khác.
• Khẩu vị mỗi người một kiểu. Người thích vị nhẹ, nhiều kem có thể thấy một điếu 95 điểm đậm quá. Bài độ mạnh, độ đậm và hương vị xì gà giải thích vì sao “ngon” có nhiều chiều. Cảm nhận còn đổi theo cách hút và đồ uống đi kèm, như các bài cách hút xì gà cho người mới và xì gà kết hợp với đồ uống gì có nói.
• Quảng cáo hay trích điểm thiếu nguồn. Gặp con số không kèm tên tạp chí và năm chấm thì nên tra lại bản gốc.

Điểm số và giá thu mua

Khi định giá, bên mình nhìn vào điếu trước chứ không nhìn vào điểm. Hộp còn seal, tem Habanos nguyên, mã đáy đọc được, điếu bóp thấy mềm đều thì được giá. Một hộp từng được 96 điểm nhưng đã khô rạn áo thì vẫn bị trừ nhiều như mọi hộp khô khác.

Điểm cao giúp ở chỗ khác: dòng được chấm cao, nhất là các bản Edición Limitada, Regional Edition, Reserva lọt danh sách cuối năm, thường có nhiều người tìm hơn, nên dễ bán lại hơn. Cách bên mình làm từng bước ghi ở trang thu mua cigar cũ giá cao. Bạn gửi ảnh nắp, đáy hộp và vài điếu qua Zalo 038.737.6666 thì bên mình xem giúp, giá qua ảnh là tham khảo, chốt khi xem hàng. Các dịch vụ khác của bên thu mua cigar có ở trang chủ.

Câu hỏi thường gặp

Chỉ Cigar Aficionado mới chấm điểm xì gà?

Không. Nhiều tạp chí và trang đánh giá khác cũng dùng thang 100 điểm, nhưng Cigar Aficionado có lâu đời và được trích dẫn nhiều nhất.

Điểm cao có làm giá hộp mới tăng không?

Có thể, nhất là khi điếu lọt danh sách cuối năm và người mua đổ đi tìm. Đó là tác động của thị trường, không phải giá do tạp chí quy định.

Một điếu được chấm hai lần có thể ra hai điểm khác nhau không?

Có. Điểm phụ thuộc vào lô và thời điểm nếm. Điếu chấm lại sau vài năm ủ có thể cao hơn hoặc thấp hơn lần đầu.